दुष्काळ सोसवेना पशुधन सांभाळेना… ५५ दिवसांपासून पाऊस ‘ बेपत्ता ‘ बुलढाणा जिल्ह्यात भयानक दुष्काळ; चारा संपल्याने पशुधन विकण्याची शेतकऱ्यांवर वेळ
MH 28 News Live / बुलढाणा जिल्ह्यात सलग ५५ ते ६० दिवसांचा पावसाने दिलेला ताटातूट करणारा खंड आणि तब्बल २९ ते ३१ टक्क्यांची पडलेली भीषण तूट यामुळे खरिपातील सर्वच्या सर्व पिके शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांदेखत वाळून खाक झाली आहेत. या भयानक अस्मानी संकटाचा सर्वात मोठा आणि जीवघेणा फटका दुधाळ जनावरांच्या चाऱ्याला बसला असून शेतातील हिरवा चारा आता पुरता नाहीसा झाला आहे. हिरव्या चाऱ्याचा पत्ता नसल्याने हतबल पशुपालकांना जनावरांचे पोट भरण्यासाठी केवळ सुक्या चाऱ्यावर अवलंबून राहावे लागत आहे, ज्यामुळे दूध उत्पादनात निम्म्याहून अधिक घट झाली आहे. पिकांची राखरांगोळी झाली असतानाच आता प्राणापलीकडे जपलेले पशुधनही उपाशी मरत असल्याने संपूर्ण जिल्ह्यात दुष्काळाच्या आगीच्या झळा पसरल्या आहेत.
गोठ्यात केवळ दोन महिने पुरेल इतकाच साठा
येत्या काही दिवसांत चाराटंचाईची ही आग आणखी रौद्ररूप धारण करण्याची भीती निर्माण झाली आहे. मोताळा तालुक्यातील खरबडी येथील पशुपालक शेतकरी अमोल किनगे यांची व्यथा या काळीज पिळवटून टाकणाऱ्या परिस्थितीची साक्ष देते. त्यांच्याकडे असलेल्या ४० ते ४५ जर्सी गाईंपासून पूर्वी दररोज २५० ते ३०० लिटर दुधाची धार गळायची, परंतु चाऱ्याअभावी हे उत्पादन आता अवघ्या १०० लिटरवर येऊन ठेपले आहे. सध्या गोठ्यात केवळ दोन महिने पुरेल इतकाच तुटपुंजा चारा साठा उरला आहे. “सरकारने तातडीने गाईंच्या चाऱ्याचे नियोजन करावे, अन्यथा गोठ्यातील गाईंना व्यापाऱ्यांच्या दावणीला बांधून विकण्याशिवाय आमच्याकडे दुसरा कोणताही मार्ग उरणार नाही,” असा उद्विग्न आणि कारुण्यजनक आक्रोश किनगे यांनी व्यक्त केला आहे.
शासकीय अनास्थेमुळे गोठे रिकामे होण्याची भीती; तातडीने चारा छावण्या सुरू व्हाव्या
पावसाने मारलेल्या दीर्घ दडीमुळे चाऱ्याची पिकेही पार नष्ट झाली असून जनावरांचे संगोपन करणे आता आवाक्याबाहेर गेले आहे. त्यामुळे आगामी काळात दूध उत्पादनात आणखी मोठी घट होऊन दुग्धव्यवसायच कायमचा कोलमडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. संपूर्ण बुलढाणा जिल्ह्यासह विदर्भाच्या पाठीवर दुष्काळाचे चाबूक ओढल्या गेलेल्या या भीषण परिस्थितीची प्रशासनाने त्वरित दखल घेणे गरजेचे आहे. राज्य सरकारने तात्काळ चारा छावण्या किंवा चारा पुरवठ्याचे नियोजन केले नाही, तर पशुपालक जनावरांची विक्री करतील आणि ग्रामीण भागातील अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार असलेला पशुपालन व्यवसाय पूर्णपणे उद्ध्वस्त होईल.
प्रशासनाकडून तातडीच्या उपाययोजनांची गरज
बुलढाणा जिल्ह्यात निर्माण झालेली ही गंभीर चाराटंचाई आणि पाण्याचे संकट संपूर्ण विदर्भासाठी एका मोठ्या धोक्याचा इशारा ठरत आहे. पिकांचे नुकसान तर भरून येणारे नाहीच, पण शेतकरी जर पशुधनालाही पारखा झाला, तर त्याचा जगण्याचा उरलासुरला आधारही संपून जाईल. त्यामुळे प्रशासनाने कोणत्याही कागदी घोड्यांमध्ये वेळ न दवडता थेट बांधावर आणि गोठ्यांपर्यंत पोहोचून परिस्थितीचा आढावा घ्यावा. जनावरांसाठी मोफत चारा, छावण्या आणि पाण्याचे टँकर तातडीने उपलब्ध करून द्यावेत, अशी आर्त हाक आणि अंतिम इशारा हवालदिल झालेल्या शेतकऱ्यांकडून दिला जात आहे.
