Big Exclusive आता फोन वाजला की…! कोण आहे पलीकडे ? १ नोव्हेंबर पासून क्षणात उलगडणार रहस्य !
MH 28 News Live : अनोळखी क्रमांकावरून येणारे कॉल नेमके कोणाचे आहेत, हे जाणून घेण्यासाठी आता तृतीय पक्षाच्या अ‍ॅपवर अवलंबून राहण्याची गरज कमी होणार आहे. केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागाने (DoT) देशातील दूरसंचार कंपन्यांना १ नोव्हेंबर २०२६ पासून ‘कॉलिंग नेम प्रेझेंटेशन’ (CNAP) सेवा सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या सुविधेमुळे मोबाइलवर येणाऱ्या कॉलच्या वेळी संबंधित व्यक्तीचा फोन क्रमांक आणि नाव स्क्रीनवर दिसणार आहे. अनोळखी कॉलची ओळख पटविणे, अनावश्यक कॉल टाळण्याचा निर्णय घेणे आणि संभाव्य फसवणुकीच्या कॉलपासून सावध राहणे यासाठी ही यंत्रणा उपयुक्त ठरणार आहे.
कशी काम करणार CNAP सेवा ?
या सेवेमध्ये कॉल करणाऱ्याचा क्रमांक आणि नाव अशा दोन बाबी मोबाइलच्या स्क्रीनवर दिसतील. संबंधित क्रमांक मोबाइलमधील संपर्क यादीत सेव्ह असल्यास त्या यादीतील नाव दिसेल; मात्र क्रमांक सेव्ह नसल्यास देशांतर्गत कॉलसाठी दूरसंचार कंपनीच्या ग्राहक नोंदीतील नाव प्रदर्शित केले जाईल. त्यामुळे केवळ क्रमांक पाहून कॉल स्वीकारायचा की नाही, याचा निर्णय घेण्याऐवजी कॉल करणाऱ्याची ओळख समजण्यास मदत होईल. ही सुविधा ४जी आणि त्यापुढील तंत्रज्ञानाच्या मोबाइल नेटवर्कवर लागू केली जाणार असून, ग्राहकांना ती सुरू करण्यासाठी स्वतंत्र अर्ज करण्याची किंवा मोबाइलमध्ये विशेष सेटिंग बदलण्याची आवश्यकता राहणार नाही. २जी, ३जी आणि लँडलाइन सेवांवरील अंमलबजावणीबाबत स्वतंत्रपणे विचार केला जाणार आहे.
गोपनीयतेसाठीही विशेष तरतुदी CNAP
सेवा सुरू करताना ग्राहकांच्या माहितीच्या सुरक्षिततेवर भर देण्यात आला आहे. कॉलिंग लाइन आयडेंटिफिकेशन रिस्ट्रिक्शन (CLIR) सुविधा घेतलेल्या ग्राहकांचे नाव प्रदर्शित केले जाणार नाही. तसेच कॉल संपल्यानंतर नाव मिळविण्यासाठी वापरलेल्या प्रश्न-उत्तर प्रक्रियेद्वारे संबंधित नावाची माहिती साठवून ठेवता येणार नाही, अशी व्यवस्था दूरसंचार कंपन्यांना करावी लागणार आहे. व्यावसायिक आणि मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या कनेक्शनसाठी पडताळणीनंतर नोंदणीकृत ट्रेडमार्क किंवा जीएसटी पोर्टलवरील नोंदणीकृत व्यापारनाव प्रदर्शित करण्याची सुविधाही उपलब्ध होऊ शकते. त्यामुळे ग्राहकांना व्यावसायिक कॉलची ओळख पटविणे अधिक सोपे होण्याची अपेक्षा आहे.
स्पॅम कॉलना आळा; पण सावधगिरी आवश्यकच !
अनावश्यक कॉल आणि फोनद्वारे होणाऱ्या आर्थिक फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर CNAP सेवा महत्त्वाची ठरू शकते. मात्र, कॉल करणाऱ्याचे नाव दिसले म्हणजे तो कॉल विश्वासार्हच आहे, असे समजणे चुकीचे ठरेल. नावाचा गैरवापर, दिशाभूल करणारे संभाषण किंवा फसवणुकीचे प्रयत्न पूर्णपणे थांबतील, याची या सेवेमुळे हमी मिळत नाही. त्यामुळे अनोळखी व्यक्तीला ओटीपी, बँक खात्याची माहिती किंवा गोपनीय तपशील देणे टाळणे आवश्यक आहे. एकंदरीत, कॉल करणाऱ्याची ओळख अधिक स्पष्ट करण्याच्या दिशेने CNAP सेवा महत्त्वाचे पाऊल असले, तरी डिजिटल सुरक्षिततेसाठी जागरूकता आणि सतर्कता तितकीच गरजेची राहणार आहे.
