
पंचर दुकानातून माहिती अधिकार संघर्ष समितीच्या जिल्हाध्यक्षपदापर्यंत…! स्वतःच्या समस्येतून सामाजिक कार्याची प्रेरणा; दत्तात्रय करांगळे यांचा संघर्षमय आणि प्रेरणादायी प्रवास
MH 28 News Live / नांदुरा : ( राहुल मनोहर चोपडे ) माणसाच्या आयुष्यातील एखादी छोटीशी अडचण कधी कधी त्याच्या आयुष्याला नवी दिशा देऊन जाते. स्वतःच्या प्रश्नांसाठी सुरू केलेला संघर्ष पुढे समाजातील सर्वसामान्यांच्या हक्कांसाठी लढण्याची प्रेरणा बनतो. परिस्थिती कितीही सामान्य असली, तरी मनात जिद्द, कष्ट करण्याची तयारी आणि योग्य मार्गदर्शनाची साथ असेल तर माणूस निश्चितच आपली वेगळी ओळख निर्माण करू शकतो. याचे प्रेरणादायी उदाहरण म्हणजे नांदुरा येथील दत्तात्रय करांगळे यांचा जीवनप्रवास!
आज माहिती अधिकार संघर्ष समितीच्या जिल्हाध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळणारे दत्तात्रय करांगळे यांची सुरुवात मात्र एका साध्या पंचर दुकानातून झाली. रोजच्या कष्टातून आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करणाऱ्या या सामान्य माणसाच्या मनात सामाजिक कार्याची ज्योत एका वैयक्तिक समस्येतून पेटली.
भूमी अभिलेख कार्यालयात स्वतःचे एक प्रकरण प्रलंबित असल्याने त्यांना शासकीय कार्यालयांतील कामकाज, सामान्य नागरिकांना करावा लागणारा पाठपुरावा आणि प्रशासकीय प्रक्रियेतील अडचणी यांचा अनुभव आला. स्वतःच्या प्रश्नाचे निराकरण करण्यासाठी सुरू झालेली धडपड हळूहळू सामाजिक कार्याकडे वळली. याच अनुभवातून माहिती अधिकार कायद्याचे महत्त्व त्यांना समजू लागले आणि सामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांसाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा मिळाली.
योग्य मार्गदर्शकांची साथ ठरली जीवनाला कलाटणी
कोणत्याही क्षेत्रात यशस्वी होण्यासाठी मेहनतीसोबत योग्य मार्गदर्शनाचीही गरज असते. दत्तात्रय करांगळे यांच्या सामाजिक प्रवासात सुरेश पेठकर आणि गणेश भूतडा यांचे मार्गदर्शन महत्त्वाचे ठरले. त्यांनी दत्ताभाऊंना सामाजिक कार्याची दिशा समजावून दिली. माहिती अधिकार कायद्याचा प्रभावी वापर, प्रशासकीय कामकाजाची पद्धत आणि सामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांसाठी कायदेशीर मार्गाने लढण्याचे महत्त्व पटवून दिले.
तसेच माहिती अधिकार संघर्ष समितीचे सर्वेसर्वा अजय तुम्मे यांचे अनमोल मार्गदर्शन त्यांना लाभले. या मार्गदर्शकांनी दिलेल्या अनुभवाचा आणि दिशादर्शनाचा योग्य उपयोग करीत दत्ताभाऊंनी सामाजिक क्षेत्रातील आपली वाटचाल अधिक आत्मविश्वासाने सुरू ठेवली.
पंचर दुकान ही उपजीविका; समाजकार्य हे ध्येय
दत्तात्रय करांगळे यांच्या प्रवासातील सर्वांत महत्त्वाची बाब म्हणजे त्यांनी आपल्या व्यवसायाला कधीही कमीपणा मानला नाही. पंचर दुकान चालविणे हा त्यांच्या उदरनिर्वाहाचा मार्ग आहे, तर सामाजिक कार्य ही त्यांची समाजाप्रती असलेली बांधिलकी आहे. सामान्य माणसाच्या आयुष्यातील संघर्ष समजून घेण्याची त्यांची क्षमता त्यांच्या सामाजिक प्रवासाला वेगळे महत्त्व प्राप्त करून देते.
आज माहिती अधिकार संघर्ष समितीच्या जिल्हाध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळताना सामान्य नागरिकांना माहिती अधिकाराची जाणीव व्हावी, शासकीय कामकाजात पारदर्शकता निर्माण व्हावी आणि नागरिकांनी आपल्या घटनात्मक व कायदेशीर हक्कांविषयी जागरूक व्हावे, या उद्देशाने काम करण्याची संधी त्यांना मिळाली आहे.
संघर्षातून निर्माण झालेली ओळख
एका सामान्य पंचर दुकानातून सुरू झालेला प्रवास जिल्हाध्यक्षपदापर्यंत पोहोचणे ही केवळ पदाची गोष्ट नाही, तर त्यामागे असलेली जिद्द, मार्गदर्शन स्वीकारण्याची तयारी आणिa स्वतःला घडवण्याची धडपड महत्त्वाची आहे. दत्ताभाऊंचा जीवनप्रवास नव्याने सामाजिक क्षेत्रात येणाऱ्या कार्यकर्त्यांसाठी एक संदेश देणारा आहे. सामाजिक कार्यासाठी मोठी आर्थिक ताकद किंवा मोठी राजकीय पार्श्वभूमी असणे आवश्यक नाही. प्रामाणिक हेतू, योग्य मार्गदर्शन, कायद्याची जाण आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्न यांच्या जोरावरही समाजात आपले स्थान निर्माण करता येते. एका पंचर दुकानातून जिल्हाध्यक्षपदापर्यंतचा दत्ताभाऊंचा हा प्रवास निश्चितच प्रेरणादायी आहे!



