Ai 80’s रेट्रो फोटो ट्रेंडने सोशल मीडिया दणाणला; Instagram, X वर धुमाकूळ, WhatsApp, Facebook वरही शेअरिंग पण प्रायव्हसीला धोका ?

MH 28 News Live : रेट्रो फोटोंची नवी लाट : सोशल मीडियावर सध्या १९८०च्या दशकात घेण्यात आलेल्या जुन्या छायाचित्रांसारखे आपले फोटो तयार करण्याचा ‘1980s AI Photo Trend’ अक्षरशः धुमाकूळ घालत आहे. विशेषतः Instagram आणि X (माजी Twitter) वर हा ट्रेंड वेगाने पसरत असून, तयार झालेले फोटो Facebook आणि WhatsAppच्या माध्यमातूनही मित्र, नातेवाईक आणि ग्रुपमध्ये शेअर केले जात आहेत. आधुनिक काळातील एखादा साधा फोटो कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने १९८०च्या दशकातील पोशाख, केशरचना, पार्श्वभूमी, प्रकाशयोजना आणि जुन्या फिल्मच्या धुसर पोतासह रेट्रो छायाचित्रात बदलला जातो. काही जण स्वतःला ८०च्या दशकातील अभिनेता, अभिनेत्री, क्रिकेटपटू, कॉलेज विद्यार्थी किंवा लग्नातील वधू-वर म्हणून कल्पित आहेत, तर काही जण जुन्या कौटुंबिक अल्बमसारखे फोटो तयार करून सोशल मीडियावर टाकत आहेत. त्यामुळे जुन्या काळाची आठवण आणि आधुनिक एआय तंत्रज्ञान यांचा अनोखा संगम या ट्रेंडला मिळाला आहे.

Ghibli पासून रेट्रोपर्यंतचा प्रवास

हा एआय फोटो ट्रेंड अचानक शून्यातून निर्माण झालेला नाही. यापूर्वी Studio Ghibli शैलीतील फोटो, AI figurines, कार्टून रूपांतरे, वेगवेगळ्या सिनेमॅटिक शैलीतील पोर्ट्रेट आणि जुन्या काळातील व्यक्तिमत्त्वांचे काल्पनिक फोटो तयार करण्याचे अनेक ट्रेंड सोशल मीडियावर लोकप्रिय झाले होते. त्यातूनच स्वतःच्या छायाचित्राला विशिष्ट काळ, शैली किंवा व्यक्तिमत्त्वाचा लूक देण्याची उत्सुकता वाढत गेली. सध्याच्या ८०च्या दशकातील ट्रेंडमध्ये मात्र ‘जुना फोटो खरोखर कॅमेऱ्याने काढला असावा’ असा भास निर्माण करण्यावर अधिक भर आहे. चेहरा शक्य तितका ओळखीचा ठेवून कपडे, केस, अॅक्सेसरीज, पार्श्वभूमी, रंगछटा, फ्लॅश आणि फिल्म-ग्रेन बदलले जातात. बॉलिवूडच्या जुन्या काळाची झलक, कॉलेजमधील वातावरण, जुने क्रिकेट सामने, लग्नसमारंभ आणि घरगुती अल्बम यांसारख्या कल्पना विशेष लोकप्रिय ठरत आहेत.

एक फोटो, एक प्रॉम्प्ट अन् तयार ‘८०’चा अवतार!

हा फोटो तयार करण्यासाठी महागडे फोटोशॉप किंवा व्यावसायिक छायाचित्रकाराची गरज नसते. वापरकर्ता आपला स्पष्ट आणि चांगल्या दर्जाचा फोटो AI इमेज टूलमध्ये अपलोड करून त्याला विशिष्ट सूचना म्हणजेच ‘Prompt’ देतो. उदाहरणार्थ, फोटो १९८५च्या काळातील असल्याचा भास निर्माण करायचा असेल, तर त्या काळातील कपडे, हेअरस्टाइल, पार्श्वभूमी, प्रकाश, कॅमेऱ्याचा पोत, फिकट रंग, फिल्म-ग्रेन आणि जुना फ्लॅश याबाबत तपशीलवार सूचना देता येतात. त्याच वेळी चेहरा, ओळख आणि महत्त्वाची वैशिष्ट्ये कायम ठेवण्याची सूचनाही देता येते. तयार झालेल्या प्रतिमेत काही चूक असल्यास पुन्हा सूचना देऊन सुधारणा करता येते. मात्र प्रॉम्प्ट जितका स्पष्ट आणि तपशीलवार, तितका अपेक्षित परिणाम मिळण्याची शक्यता अधिक असते.

गमती-जमतींची सोशल मीडिया मेजवानी

या ट्रेंडमुळे सोशल मीडियावर अनेक मजेदार प्रयोग सुरू झाले आहेत. आजचा मित्रमंडळाचा फोटो १९८०च्या दशकातील कॉलेज ग्रुपसारखा बनवणे, पती-पत्नीला जुन्या काळातील वधू-वर दाखवणे, मित्राला जुन्या हिंदी चित्रपटातील हिरोसारखा लूक देणे, क्रिकेटप्रेमींना ८०च्या दशकातील खेळाडूंच्या पोशाखात दाखवणे, तर काहींनी राजकीय नेते आणि प्रसिद्ध व्यक्तींचे रेट्रो अवतार तयार केले आहेत. काही वेळा तर एआयने केलेल्या बदलांमुळे चेहरा, हात, वस्तू किंवा पार्श्वभूमीत विचित्र चुका होतात आणि त्यावरूनच सोशल मीडियावर विनोद सुरू होतात. विशेष म्हणजे काही सार्वजनिक व्यक्तींनी एआय फोटो तयार करण्याऐवजी थेट १९८०च्या दशकातील आपले खरे जुने फोटो शेअर करून ट्रेंडला वेगळे वळण दिले आहे. त्यामुळे ‘एआयचा रेट्रो फोटो की खरा जुना फोटो?’ अशी गंमतही सोशल मीडियावर रंगत आहे.

रेट्रो मजा, पण प्रायव्हसीचा धोका!

ट्रेंड कितीही आकर्षक असला तरी चेहरा असलेला वैयक्तिक फोटो AI सेवेत अपलोड करण्यापूर्वी सावधगिरी आवश्यक आहे. फोटो हा वैयक्तिक माहितीचा भाग असू शकतो आणि तो कोणत्या पद्धतीने साठवला, प्रक्रिया केला किंवा सेवा सुधारण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो, हे संबंधित प्लॅटफॉर्मच्या धोरणांवर अवलंबून असते. त्यामुळे कोणताही फोटो अपलोड करण्यापूर्वी Privacy Policy आणि Data Settings तपासणे, अत्यंत खासगी किंवा संवेदनशील छायाचित्रे टाळणे, लहान मुलांचे फोटो विनाकारण अपलोड न करणे आणि तयार झालेला फोटो कुठे-कुठे शेअर करायचा याचा विचार करणे आवश्यक आहे. AI तयार केलेला फोटो हा खरा १९८०च्या दशकातील ऐतिहासिक फोटो नाही, हेही स्पष्ट ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तज्ज्ञांनी या ट्रेंडमध्ये संभाव्य गोपनीयता आणि ओळख-संबंधित धोके अधोरेखित केले आहेत; मात्र या विशिष्ट ट्रेंडमुळे मोठ्या प्रमाणावर डेटा चोरी झाल्याचा ठोस पुरावा उपलब्ध असल्याचे म्हणणे योग्य ठरणार नाही. म्हणूनच ‘ट्रेंडमध्ये सहभागी व्हा, पण फोटो अपलोड करण्याआधी विचार करा’ हा या एआय लाटेचा सर्वात महत्त्वाचा धडा ठरतो.